Alles wat je moet weten over Bedrijfshulpverlening (BHV): Jouw vragen beantwoord
Bedrijfshulpverlening (BHV) is een cruciaal onderdeel van de veiligheid binnen elke organisatie in Nederland. Toch bestaan er vaak veel vragen en misvattingen over wat BHV precies inhoudt, wie er verantwoordelijk is, en wat de wettelijke verplichtingen zijn.
Dit artikel beantwoordt de meestgestelde vragen over BHV, zodat je een helder beeld krijgt van dit belangrijke onderwerp.
Wat is Bedrijfshulpverlening (BHV) en wat doet een BHV'er precies?
Wat is Bedrijfshulpverlening (BHV)?
Bedrijfshulpverlening (BHV) is de hulp die binnen een bedrijf of organisatie wordt verleend bij noodsituaties, zoals brand, ongevallen, of de ontruiming van een gebouw. Het doel van BHV is om de veiligheid van werknemers en andere aanwezigen te waarborgen totdat professionele hulpdiensten (brandweer, ambulance, politie) aanwezig zijn en de situatie overnemen. BHV’ers zijn getrainde medewerkers die snel en adequaat kunnen handelen.
Wat doet een BHV'er en wat zijn de kerntaken?
Een BHV’er is opgeleid om in noodsituaties effectief op te treden. De kerntaken van een BHV’er, vaak aangeduid als de vier BHV-taken, omvatten:
Eerste hulp verlenen bij ongevallen: Dit omvat het bieden van medische basiszorg bij verwondingen of acute gezondheidsproblemen.
Beginnende brand bestrijden en de gevolgen van ongevallen beperken: Denk hierbij aan het blussen van kleine brandjes met een brandblusser of het treffen van maatregelen om verdere schade te voorkomen.
Werknemers en anderen in veiligheid brengen (evacuatie en ontruiming): Dit betekent het coördineren van een veilige en snelle evacuatie bij bijvoorbeeld brand of een gaslek.
Communiceren en samenwerken met professionele hulpdiensten: De BHV’er draagt de zorg over aan ambulancepersoneel, de brandweer of de politie en geeft hen de benodigde informatie over de situatie.
Wat valt er onder Bedrijfshulpverlening?
Onder bedrijfshulpverlening valt de gehele organisatie van de bedrijfshulpverlening binnen een onderneming. Dit omvat niet alleen de getrainde BHV’ers, maar ook de Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) waaruit blijkt welke BHV-maatregelen nodig zijn, het opstellen van een BHV-plan, het regelen van voldoende en geschikte materialen (zoals verbanddozen en brandblussers), en het organiseren van oefeningen. Kortom, het gaat om een complete aanpak om noodsituaties beheersbaar te maken.
Wat is je plicht als BHV'er?
Als BHV’er heb je de plicht om in actie te komen bij een calamiteit binnen de organisatie, voor zover je training dit toelaat en dit veilig is. Je bent verantwoordelijk voor het adequaat uitvoeren van de bovengenoemde taken en het zorgen voor de veiligheid van je collega’s en bezoekers. Dit betekent ook dat je je kennis en vaardigheden up-to-date houdt door het volgen van herhalingscursussen.
Is BHV verplicht en voor wie?
BHV Behoefte Schatter
Let op: Dit is GEEN juridisch advies en vervangt GEEN Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E). Dit is puur een simpele schatting op basis van algemene richtlijnen.
Op basis van de ingevoerde gegevens is een schatting van het benodigde aantal BHV'ers: 0
De werkelijke behoefte moet altijd worden vastgesteld door een gedegen Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) en een passend BHV-plan. deze tool is slechts een indicatie om een idee te krijgen.
Is BHV verplicht voor bedrijven?
Ja, bedrijfshulpverlening (BHV) is verplicht voor elk bedrijf en elke organisatie in Nederland met minstens één werknemer. Dit staat vastgelegd in de Arbowet (Artikel 3, lid 1, onder e). De wet stelt dat werkgevers verplicht zijn om maatregelen te treffen op het gebied van bedrijfshulpverlening.
Is bedrijfshulpverlening wettelijk geregeld?
Absoluut. De wettelijke basis voor BHV ligt in de Arbowet (Arbeidsomstandighedenwet) en de daaruit voortvloeiende Arbobesluiten. Hierin worden de algemene verplichtingen van de werkgever met betrekking tot veiligheid en gezondheid op de werkvloer beschreven, inclusief de noodzaak van bedrijfshulpverlening. Het is dus geen vrijblijvende keuze, maar een wettelijke eis.
Hoeveel BHV'ers zijn verplicht in een bedrijf?
De Arbowet geeft geen vast aantal BHV’ers per bedrijf. De wet stelt dat er “voldoende” BHV’ers moeten zijn. Wat “voldoende” is, hangt af van de Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) van het bedrijf. Hierbij wordt gekeken naar:
De grootte van het bedrijf.
De aard van de werkzaamheden (risico’s).
De aanwezige risico’s (bijv. brandgevaar, gevaarlijke stoffen).
De aanwezigheid van personen (ook bezoekers).
De bereikbaarheid voor externe hulpdiensten.
De beschikbare materialen.
Het aantal moet voldoende zijn om de BHV-taken adequaat uit te kunnen voeren op elk moment dat er mensen in het pand zijn, ook tijdens pauzes, ziekte of vakantie.
Wat is de boete als ik geen BHV'ers heb?
Het niet voldoen aan de Arbowet, inclusief de verplichting tot het hebben van bedrijfshulpverlening, kan leiden tot flinke boetes van de Inspectie SZW (nu de Nederlandse Arbeidsinspectie). De hoogte van de boete hangt af van de ernst en de frequentie van de overtreding. Daarnaast kan een werkgever ook aansprakelijk worden gesteld bij ongevallen als blijkt dat de BHV-organisatie niet op orde was.
Kun je BHV verplichten (voor werknemers)?
Ja, een werkgever kan werknemers verplichten om deel te nemen aan de BHV-organisatie, indien dit redelijk is en vastgelegd is in bijvoorbeeld een bedrijfsreglement of cao. Dit is gerechtvaardigd omdat de werkgever wettelijk verplicht is om voor BHV te zorgen. Vaak wordt er echter gezocht naar vrijwilligers of wordt er een kleine vergoeding aangeboden om deelname aantrekkelijker te maken.
Heeft iedere organisatie een BHV-plan?
Ja, in principe wel. Hoewel de term “BHV-plan” niet altijd expliciet in de wet staat, wordt er wel van de werkgever verwacht dat de BHV-organisatie is vastgelegd en geborgd. Dit gebeurt meestal in een BHV-plan. Hierin staat beschreven hoe de bedrijfshulpverlening is geregeld, wie de BHV’ers zijn, welke taken ze hebben, hoe er geoefend wordt, en welke middelen beschikbaar zijn. Het plan is een essentieel onderdeel van de uitvoering van de RI&E en het bedrijfsnoodplan.
Wat als er geen BHV'er aanwezig is?
Als er geen BHV’er aanwezig is op het moment dat er een noodsituatie ontstaat en er zijn wel mensen aanwezig in het gebouw, dan is de werkgever in overtreding van de Arbowet. Dit kan zeer ernstige gevolgen hebben voor de veiligheid van aanwezigen en kan leiden tot de eerder genoemde boetes en aansprakelijkheid. Het is daarom cruciaal om altijd te zorgen voor voldoende getrainde BHV’ers die aanwezig zijn tijdens werktijd. Dit vraagt om een goede planning, zeker bij ploegendiensten, ziekte en vakantie.
Opleiding, herhaling en vergoedingen
Is het verplicht om de BHV jaarlijks te herhalen?
Ja, het is sterk aanbevolen en in de praktijk ook verplicht om de BHV jaarlijks te herhalen. Hoewel de Arbowet geen expliciete termijn noemt voor de herhaling, staat er wel dat de BHV’ers “voldoende zijn opgeleid en uitgerust” en “geoefend” moeten zijn. Dit betekent dat hun kennis en vaardigheden actueel moeten blijven. Jaarlijkse herhalingstraining is de meest gangbare en effectieve manier om dit te waarborgen en wordt dan ook door vrijwel alle trainingsinstituten en de Inspectie SZW als standaard gehanteerd.
Is een BHV cursus werktijd?
Ja, in principe wel. Een BHV-cursus wordt gezien als een noodzakelijke activiteit die de werkgever moet organiseren om aan zijn wettelijke verplichtingen te voldoen. Daarom valt de tijd die aan de cursus wordt besteed over het algemeen onder werktijd. Ook de reistijd van en naar de cursuslocatie kan als werktijd worden beschouwd, tenzij anders overeengekomen.
Krijg je meer loon als je BHV hebt? / Wat verdient een BHV'er?
Over het algemeen leidt het zijn van een BHV’er niet tot een structureel hoger loon. De taak van BHV’er is vaak een aanvullende taak naast de reguliere functie. Veel bedrijven kennen wel een BHV-vergoeding toe, als blijk van waardering voor de extra verantwoordelijkheid en tijdsinvestering. Het betreft hier meestal een vast bedrag per maand of per jaar.
Wat is de gemiddelde BHV-vergoeding?
De gemiddelde BHV-vergoeding varieert sterk per bedrijf en branche. Er is geen landelijke standaard. De vergoeding kan variëren van enkele tientjes tot honderd euro per maand, afhankelijk van de grootte van de organisatie, de complexiteit van de BHV-taken en de algemene arbeidsvoorwaarden. Sommige bedrijven bieden ook andere vormen van waardering, zoals gratis lunch tijdens de cursus of een jaarlijkse teambuildingactiviteit.
Is de BHV-vergoeding netto of bruto?
Een BHV-vergoeding wordt over het algemeen als bruto inkomen beschouwd. Dit betekent dat er loonheffing en premies volksverzekeringen over moeten worden ingehouden, tenzij de vergoeding aantoonbaar een onkostenvergoeding is voor gemaakte kosten (bijvoorbeeld reiskosten) die niet onder de loonheffing vallen. Raadpleeg bij twijfel altijd de Belastingdienst of een salarisadministrateur.
Is BHV halen moeilijk?
BHV halen is over het algemeen niet moeilijk als je gemotiveerd bent en de lessen volgt. De basiscursus focust op praktische vaardigheden en theoretische kennis die voor iedereen met een gemiddelde gezondheid goed te leren zijn. Er is veel aandacht voor herhaling en oefening. De trainingen zijn erop gericht om je handelingsbekwaam te maken in noodsituaties, niet om je te overladen met complexe theorie.
Belangrijke aspecten en veelgestelde misvattingen
Wat is de belangrijkste regel bij BHV?
Hoewel er meerdere belangrijke regels zijn, is één van de meest fundamentele regels bij BHV: “Veiligheid voorop”. De eigen veiligheid van de BHV’er gaat altijd voor, zodat je zelf geen slachtoffer wordt en daardoor niet meer kunt helpen. Handel alleen als het veilig is en roep altijd professionele hulp in.
Wat zijn de 4 fasen van BHV?
De fasen van BHV zijn doorgaans niet strikt in ‘4 fasen’ verdeeld in de Arbowet, maar de BHV-inzet kan wel in logische stappen worden opgedeeld:
Verkenning en melding: Wat is er aan de hand en waar? Melden aan de hulpdiensten en/of interne melding.
Eerste actie en hulpverlening: Eerste hulp, beginnende brand bestrijden, ontruiming initiëren.
Coördinatie en begeleiding: Begeleiden van de ontruiming, opvang van slachtoffers, afzetten van gevaarlijke zones.
Overdracht aan professionele hulpdiensten: De situatie en alle relevante informatie overdragen aan de brandweer, ambulance of politie.
Wat moet je als BHV'er altijd in de gaten houden?
Als BHV’er moet je altijd waakzaam zijn en de volgende punten in de gaten houden:
De veiligheid van jezelf en anderen: Ga nooit onnodige risico’s aan.
De situatie: Is deze stabiel of verandert hij? Zijn er nieuwe gevaren?
De aanwezigheid en toestand van slachtoffers.
De voortgang van de ontruiming.
De komst van professionele hulpdiensten.
De locaties van vluchtroutes, nooduitgangen en blusmiddelen.
Wat zijn de 5 stappen van eerste hulp?
Hoewel dit strikt genomen EHBO-taken zijn, zijn ze essentieel voor een BHV’er. Een veelgebruikte methodiek voor eerste hulp is de vijf stappen van eerste hulp (ook wel het ‘vijf stappenplan’ genoemd):
Let op gevaar: Blijf zelf veilig.
Ga na wat er is gebeurd: Observeer de situatie.
Reageer op het slachtoffer: Spreek aan, schud zachtjes, controleer bewustzijn.
Alarmeer (professionele) hulp: Bel 112 en/of de interne hulpdienst/BHV-ploegleider.
Verleen eerste hulp: Voer de noodzakelijke handelingen uit (bijv. reanimatie, stabiele zijligging, wondverzorging).
Wat is de taak van een Hoofd Bedrijfshulpverlening?
Een Hoofd BHV (of Coördinator BHV) is verantwoordelijk voor de operationele aansturing van de BHV-organisatie. Taken zijn onder andere:
Het opstellen en onderhouden van het BHV-plan.
Het organiseren van oefeningen en trainingen.
Het beheren van BHV-middelen (EHBO-koffers, blusmiddelen).
Het zorgen voor voldoende en gekwalificeerde BHV’ers.
Het evalueren van incidenten en oefeningen.
Het adviseren van de directie over BHV-zaken.
Overige veelgestelde vragen
Wat is bedrijfshulpverlening in het Engels?
De term voor bedrijfshulpverlening in het Engels is meestal “Emergency Response” of “Workplace Emergency Response”. Soms wordt ook de term “First Aid and Evacuation Officer” gebruikt voor een individuele BHV’er, hoewel dit minder omvattend is dan de Nederlandse term.
De bedrijfshulpverlening is niet wettelijk geregeld (Klopt dit?)
Nee, dit klopt absoluut niet. Zoals eerder genoemd, is de verplichting tot bedrijfshulpverlening wettelijk vastgelegd in de Nederlandse Arbowet. Eventuele uitspraken die anders beweren, zijn incorrect en leiden tot gevaarlijke misvattingen over de wettelijke verantwoordelijkheden van werkgevers.
Waar wordt bedrijfshulpverlening op afgestemd?
Bedrijfshulpverlening wordt afgestemd op de specifieke risico’s en kenmerken van een organisatie, zoals vastgesteld in de Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E). De RI&E identificeert de gevaren en knelpunten, en op basis daarvan worden de benodigde BHV-maatregelen en de omvang van de BHV-organisatie bepaald. Zo sluit de BHV altijd aan bij de unieke situatie van het bedrijf.
