Elke BHV’er moet vijf vaardigheden beheersen: reanimatie (met en zonder AED), het bestrijden van een beginnende brand met een blusser, het begeleiden van een veilige ontruiming, het verlenen van eerste hulp bij veelvoorkomende incidenten, en effectief communiceren tijdens een noodsituatie. Dit zijn de vaardigheden waarop de Arbowet en de NIBHV-richtlijnen de BHV-opleiding baseren. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over wat een BHV’er precies moet kunnen en hoe je die vaardigheden actueel houdt.
Wat zijn de wettelijke taken van een BHV’er?
De wettelijke taken van een BHV’er zijn vastgelegd in artikel 15 van de Arbowet. Elke werkgever is verplicht om voldoende opgeleide BHV’ers aan te stellen die eerste hulp verlenen bij ongevallen, brand bestrijden in de beginfase, en werknemers en bezoekers alarmeren en evacueren bij gevaar. De precieze invulling hangt af van de bedrijfsgrootte, de risico’s in de werkomgeving en het aantal aanwezige personen.
De Arbowet schrijft niet voor hoeveel BHV’ers een bedrijf moet hebben. Dat bepaal je op basis van de BHV-risicobeoordeling die onderdeel is van de Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Factoren zoals het aantal verdiepingen, de aanwezigheid van kwetsbare personen en de bereikbaarheid van professionele hulpdiensten spelen allemaal een rol.
In de praktijk betekent dit dat een BHV’er drie kerntaken heeft:
- Eerste hulp verlenen bij letsel of medische noodgevallen
- Brand bestrijden in de beginfase, voordat de brand zich uitbreidt
- Alarmeren en evacueren van iedereen die aanwezig is in het pand
Alle BHV-opleidingen die voldoen aan de NIBHV-richtlijnen dekken deze drie taken volledig af. Na afronding ontvang je een officieel NIBHV-certificaat dat aantoont dat je aan de wettelijke vereisten voldoet.
Hoe beheerst een BHV’er reanimatie en het gebruik van een AED?
Een BHV’er beheerst reanimatie door te oefenen op een reanimatiepop totdat de handelingen automatisch gaan: 30 borstcompressies gevolgd door 2 beademingen, in een strak ritme van 100 tot 120 compressies per minuut. Het gebruik van een AED leert een BHV’er door het apparaat herhaaldelijk te bedienen in een gesimuleerde situatie, zodat de stappen bij een echte hartstilstand zonder nadenken worden uitgevoerd.
Reanimatie is een vaardigheid die je niet leert door ernaar te kijken. De kwaliteit van de borstcompressies, de juiste diepte (5 tot 6 centimeter), het tempo en de afwisseling met beademing zijn alleen goed te trainen door het daadwerkelijk te doen. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk zijn er nog steeds BHV-cursussen waarbij deelnemers voornamelijk naar een presentatie kijken en slechts een paar minuten oefenen.
Bij ons werken we vanuit het principe van doen in plaats van vertellen. Deelnemers oefenen reanimatie op een pop, krijgen een AED in handen en doorlopen het volledige protocol in een realistisch scenario. Dat is precies waarom we werken met groepen van maximaal 8 tot 10 deelnemers: zo krijgt iedereen voldoende tijd om te oefenen en persoonlijke feedback van de trainer.
Een AED geeft gesproken instructies en bepaalt zelf of een schok nodig is. Toch is het belangrijk dat een BHV’er weet hoe het apparaat werkt, hoe de elektroden worden geplaatst en hoe je reanimatie combineert met het gebruik van de AED. Dat voorkomt aarzeling op het moment dat het er echt toe doet.
Wanneer en hoe gebruikt een BHV’er een brandblusser?
Een BHV’er gebruikt een brandblusser uitsluitend bij een beginnende brand die nog beheersbaar is, waarbij de eigen vluchtweg vrij blijft en de brandweer al is gealarmeerd. Zodra de brand groter is dan een vuilnisbak, of zodra er rook in de ruimte hangt die de vluchtweg belemmert, is de prioriteit niet blussen maar ontruimen.
De basishandeling met een poeder- of CO2-blusser volgt de zogenoemde PASS-methode:
- Pull de pin eruit
- Aim op de basis van de vlam
- Squeeze de hendel in
- Sweep van links naar rechts over de vuurhaard
Rook is de gevaarlijkste factor bij een brand, niet de vlammen zelf. Dat staat ook in de bouwkundige uitgangspunten van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): rook beperkt de vluchtmogelijkheden meer dan de brand zelf. Een BHV’er die dit begrijpt, neemt betere beslissingen onder druk.
In een goede BHV-training oefen je met een echte blusser in een realistische situatie. Je leert het gewicht van het apparaat kennen, je went aan de druk bij het gebruik en je ervaart hoe snel een blusser leeg is. Dat geeft een heel ander beeld dan een instructievideo.
Hoe leidt een BHV’er een veilige ontruiming?
Een BHV’er leidt een ontruiming door het alarm te activeren, iedereen rustig maar voortvarend naar de dichtstbijzijnde vluchtroute te begeleiden, te controleren of alle ruimten leeg zijn en de aanwezigen naar de verzamelplaats te brengen. Daarna meldt de BHV’er aan de ploegleider of coördinator of de ontruiming volledig is geslaagd.
Een veilige ontruiming staat of valt met voorbereiding. Elke BHV’er moet de vluchtroutes en nooduitgangen van het eigen pand kennen, weten waar de verzamelplaats is en begrijpen wie waarvoor verantwoordelijk is. Het bedrijfsnoodplan en de vluchtwegplattegronden zijn daarvoor het vertrekpunt.
Vanuit het Bbl gelden concrete eisen voor vluchtroutes: minimaal 0,85 meter breed, deuren die zonder sleutel te openen zijn en vluchtrouteaanduidingen met groene pictogrammen conform NEN 6088. Noodverlichting is verplicht bij verblijfsruimten met meer dan 75 personen. Een BHV’er hoeft geen expert te zijn in bouwregelgeving, maar moet wel weten wat er in zijn of haar pand aanwezig is en hoe het werkt.
Bij grotere organisaties is het verstandig om de ontruiming periodiek te oefenen. Een ontruimingsoefening laat zien waar de knelpunten zitten voordat er een echte noodsituatie is.
Welke communicatievaardigheden heeft een BHV’er nodig?
Een BHV’er heeft drie communicatievaardigheden nodig: helder alarmeren (iedereen weet wat er aan de hand is en wat ze moeten doen), rustig leiden (paniek voorkomen door kalm en direct te communiceren) en correct overdragen aan de hulpdiensten (locatie, aard van het incident, aantal betrokkenen en reeds genomen maatregelen).
Communicatie onder druk is moeilijker dan het klinkt. In een noodsituatie stijgt de hartslag, daalt de concentratie en neemt de kans op fouten toe. Een BHV’er die dit van tevoren heeft geoefend in een realistisch scenario, reageert in de praktijk veel effectiever dan iemand die alleen de theorie kent.
Bij het bellen van 112 is de volgorde belangrijk: waar ben je, wat is er gebeurd, hoeveel gewonden zijn er en wat is de toestand van de gewonde? Houd de lijn open totdat de meldkamer aangeeft dat je kunt ophangen. Oefen dit in de BHV-training zodat het een automatisme wordt.
Communicatie speelt ook een rol binnen het BHV-team zelf. Wie neemt de leiding? Wie controleert de ruimten? Wie begeleidt de hulpdiensten naar de juiste locatie? Die taakverdeling moet vooraf duidelijk zijn en in het bedrijfsnoodplan staan.
Hoe vaak moet een BHV’er zijn vaardigheden opfrissen?
Een BHV’er moet zijn vaardigheden jaarlijks opfrissen via een BHV-bijscholing. Het NIBHV-certificaat heeft een geldigheidsduur van één jaar. Na dat jaar vervalt de geldigheid, ook als de BHV’er in de tussentijd geen incidenten heeft meegemaakt. Jaarlijkse bijscholing is daarmee niet alleen een kwaliteitskwestie, maar ook een wettelijke verplichting.
Vaardigheden als reanimatie slijten snel. Onderzoek binnen de medische wereld laat zien dat de kwaliteit van borstcompressies al na enkele maanden merkbaar afneemt als iemand niet oefent. Dat is precies waarom jaarlijkse bijscholing geen formaliteit is, maar een echte noodzaak.
Bij ons behandelen we de BHV-bijscholing niet als een herhaling van dezelfde stof. Deelnemers ervaren wat ze al goed kunnen en werken gericht aan de onderdelen waar nog winst te behalen is. Dat maakt de dag effectiever en zorgt dat deelnemers aan het einde van de cursus ook daadwerkelijk beter zijn dan aan het begin.
Plan de bijscholing niet op het laatste moment. Certificaten verlopen soms ongemerkt, zeker in drukke periodes. Een handige aanpak is om de vervaldatums van alle BHV-certificaten centraal bij te houden en tijdig een reminder in te plannen.
Hoe Soliede Opleidingen helpt met BHV-vaardigheden
Soliede Opleidingen biedt een volledig BHV-traject aan, van de basisopleiding tot jaarlijkse bijscholing en aanvullend veiligheidsadvies. Wat ons onderscheidt:
- Kleine groepen van maximaal 8 tot 10 deelnemers, zodat iedereen daadwerkelijk oefent en persoonlijke aandacht krijgt van de trainer
- Scenario-gebaseerde training waarbij deelnemers reanimeren op een pop, een blusser gebruiken en een ontruiming doorlopen, precies zoals het in de praktijk gaat
- Flexibele planning via open inschrijvingen op onze locatie in Beverwijk én in-company trainingen door heel Nederland, afgestemd op de bezetting van jouw organisatie
- Volledig ontzorgd: van BHV-opleiding en bijscholing tot RI&E, bedrijfsnoodplannen en vluchtwegplattegronden, allemaal via één partner
- NIBHV-gecertificeerde trainingen die voldoen aan de Arbowet en aantoonbaar bijdragen aan de veiligheid in jouw organisatie
Ben je benieuwd hoe wij jouw organisatie kunnen helpen met BHV-vaardigheden? Neem contact met ons op. We denken graag met je mee en adviseren welke training of opleiding het beste past bij jouw organisatie. Of bekijk al onze trainingen en ontdek wat Soliede Opleidingen voor jou kan betekenen.
