Is BHV verplicht op de werkvloer?

Jurrijn Olie ·
BHV'er in fluohesje staat waakzaam in moderne kantoorgang met collega's op de achtergrond en groen vluchtbordje boven petrolblauwe deur.

Ja, BHV is verplicht voor vrijwel elke werkgever in Nederland. De Arbowet verplicht iedere werkgever om bedrijfshulpverlening te organiseren, ongeacht de grootte van het bedrijf of de sector. Dat betekent aangewezen BHV’ers, een passend opleidingsniveau en voldoende aanwezigheid op de werkvloer. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de BHV-verplichting, van het wettelijk kader tot de keuze tussen open inschrijving en een training op locatie.

Wat zegt de Arbowet precies over BHV?

De Arbowet verplicht iedere werkgever om doeltreffende maatregelen te treffen op het gebied van eerste hulp, brandbestrijding en evacuatie. Dit staat in artikel 3, lid 1 onder e van de Arbowet. Artikel 15 werkt dat verder uit: de werkgever moet zich laten bijstaan door aangewezen bedrijfshulpverleners die specifieke taken uitvoeren.

Die taken zijn wettelijk vastgelegd en omvatten drie onderdelen:

  • Eerste hulp verlenen bij ongevallen
  • Brand beperken en bestrijden, en de gevolgen van ongevallen beperken
  • Alarmeren en evacueren van alle aanwezigen

Belangrijk om te weten: ongevalspreventie is geen BHV-taak. Dat staat expliciet in de memorie van toelichting bij artikel 15. De BHV’er treedt op als er iets misgaat, niet als preventieve veiligheidsfunctionaris. Preventie valt onder de verantwoordelijkheid van de werkgever zelf, ondersteund door een preventiemedewerker.

De Arbowet is gebaseerd op de Europese Kaderrichtlijn (89/391/EEG), die lidstaten verplicht om hulpverleners aan te wijzen en op te leiden voor eerste hulp, brandbestrijding en evacuatie. Nederland heeft dat vertaald naar de huidige Arbowet-artikelen. Aanvullend geldt ook Burgerlijk Wetboek artikel 7:658, dat de werkgever aansprakelijk stelt voor arbeidsgerelateerde schade, ook jegens niet-werknemers die op de locatie werken.

Geldt de BHV-verplichting voor elk bedrijf?

Ja, de BHV-verplichting geldt voor elke werkgever met personeel, ongeacht de bedrijfsgrootte of sector. Er is geen ondergrens van één werknemer of een minimum aantal medewerkers. Zowel een zelfstandige met één werknemer als een organisatie met honderden medewerkers valt onder de verplichting van artikel 15 van de Arbowet.

Er is één uitzondering: een kleine werkgever mag de BHV-taken zelf uitvoeren, mits is geborgd dat er altijd vervanging beschikbaar is. Dat klinkt praktisch, maar in de praktijk is dit alleen realistisch als je als werkgever zelf aantoonbaar bent opgeleid en er een back-up is op momenten dat je er niet bent.

Meerdere organisaties die samen één pand delen, mogen niet op elkaars BHV’ers leunen. Elke organisatie is verantwoordelijk voor de eigen bedrijfshulpverlening in het eigen deel van het gebouw. Meeliften op de buurman is wettelijk niet toegestaan.

De precieze invulling van de BHV-verplichting, dus hoeveel mensen, welk niveau en welke middelen, hangt af van de uitkomsten van de Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Die RI&E is de basis voor alle BHV-beslissingen in jouw organisatie.

Hoeveel BHV’ers zijn verplicht per bedrijf?

Er is geen wettelijk vastgesteld minimumaantal BHV’ers per bedrijf. De Arbowet schrijft voor dat het aantal BHV’ers voldoende moet zijn op basis van de RI&E, rekening houdend met de risico’s, de omvang van de locatie en het aantal aanwezige personen. Eén absolute eis geldt wel: er moet altijd een BHV’er aanwezig zijn als er mensen in het pand zijn.

In de praktijk betekent dit dat je kijkt naar:

  • Het aantal medewerkers en bezoekers dat tegelijkertijd aanwezig is
  • De risico’s die uit de RI&E naar voren komen (denk aan gevaarlijke stoffen, kwetsbare doelgroepen of complexe gebouwindelingen)
  • De spreiding over verdiepingen, afdelingen of locaties
  • Dienstroosters en piekmomenten waarop de bezetting wisselt

Een kantoor met twintig medewerkers op één verdieping heeft andere behoeften dan een zorginstelling met nachtdiensten en cliënten die niet zelfstandig kunnen evacueren. De RI&E maakt dat verschil inzichtelijk en vormt de juridische onderbouwing voor de keuzes die je maakt. Zonder actuele RI&E heb je bij een inspectie niets om op terug te vallen.

Hoe vaak moeten BHV’ers hun certificaat vernieuwen?

De Arbowet schrijft voor dat het opleidingsniveau van BHV’ers op peil moet worden gehouden via bijscholing en oefeningen. Er staat geen vaste termijn in de wet, maar in de praktijk hanteert de sector een jaarlijkse bijscholing als norm, aangevuld met regelmatige oefeningen. Een BHV-certificaat dat langer dan een jaar oud is, wordt bij een inspectie al snel als onvoldoende beschouwd.

Het NIBHV, de brancheorganisatie voor bedrijfshulpverlening, hanteert richtlijnen die als standaard gelden in de sector. Alle BHV-opleidingen die voldoen aan deze richtlijnen, sluiten af met een erkend certificaat. De bijscholing, ook wel BHV-herhaling genoemd, is bedoeld om vaardigheden actueel te houden en deelnemers opnieuw te laten oefenen met reanimatie, brandblussers en ontruimingsprocedures.

Een veelgemaakte fout is dat organisaties de bijscholing zien als een formaliteit: even aanwezig zijn en het certificaat verlengen. Dat is niet hoe het werkt. Vaardigheden als reanimatie en brandbestrijding slijten als je ze niet regelmatig oefent. Een jaarlijkse bijscholing waarbij deelnemers echt aan de slag gaan, is geen luxe maar een noodzaak.

Wat zijn de gevolgen als BHV niet op orde is?

Als de BHV-verplichting niet is nageleefd, riskeert de werkgever een boete of een last onder dwangsom van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Bij een ernstig arbeidsongeval waarbij BHV aantoonbaar niet op orde was, kan de werkgever ook aansprakelijk worden gesteld op grond van Burgerlijk Wetboek artikel 7:658. Dat geldt ook voor schade bij derden die op de locatie aanwezig waren.

In de praktijk zijn de gevolgen breder dan alleen een boete:

  • Reputatieschade bij klanten, medewerkers en toezichthouders
  • Verhoogde aansprakelijkheid bij een incident waarbij slachtoffers vallen
  • Problemen bij audits en VCA- of ISO-certificeringen die BHV als voorwaarde stellen
  • Ontevredenheid bij de OR, die op grond van de Wet op de Ondernemingsraden instemmingsrecht heeft bij arbo-regelingen

De Arbeidsinspectie controleert niet alleen of er BHV’ers zijn aangewezen, maar ook of de RI&E actueel is, of certificaten geldig zijn en of de bezetting klopt met de risico’s. Een verouderde RI&E of verlopen certificaten zijn directe aanleiding voor een handhavingstraject.

Wanneer is een in-company BHV-training beter dan open inschrijving?

Een in-company BHV-training is beter dan open inschrijving wanneer je meerdere medewerkers tegelijk wilt opleiden, wanneer de bedrijfsspecifieke situatie een rol speelt in de training, of wanneer de planning van de bezetting het moeilijk maakt om medewerkers op losse data weg te sturen. Open inschrijving werkt prima voor één of twee medewerkers die een basisopleiding of bijscholing nodig hebben.

De afweging hangt af van een paar praktische factoren:

  • Aantal deelnemers: Vanaf ongeveer zes tot acht medewerkers is een training op locatie doorgaans kostenefficiënter dan individuele inschrijvingen
  • Locatiespecifieke risico’s: Bij bijzondere gebouwindelingen, kwetsbare doelgroepen of specifieke gevaren is oefenen in de eigen omgeving waardevol
  • Planningsdruk: Als je de bezetting niet kunt missen op een vaste datum, geeft een in-company training meer flexibiliteit in het kiezen van een moment
  • Teamcohesie: Samen oefenen versterkt de samenwerking tijdens een echte calamiteit

Wij verzorgen BHV-trainingen zowel als open inschrijving op onze locatie in Beverwijk als op locatie bij de klant door heel Nederland. Bij grotere groepen splitsen we op in kleinere groepen van maximaal 8 tot 10 deelnemers, zodat iedereen persoonlijke aandacht krijgt en daadwerkelijk oefent in plaats van toekijkt. Dat is een bewuste keuze, geen toevalligheid. Want een cursist die alleen heeft gekeken hoe iemand anders reanimeringshandelingen uitvoert, kan dat zelf niet als het erop aankomt.

Hoe Soliede Opleidingen helpt met BHV-verplichting

Soliede Opleidingen dekt het volledige traject af, van de eerste BHV-opleiding tot de jaarlijkse bijscholing, en van de RI&E tot het bedrijfsnoodplan en de vluchtwegplattegronden. Zo voldoen organisaties vanuit één partner aantoonbaar aan alle wettelijke verplichtingen. Wat wij bieden:

  • BHV-basis en bijscholing, beschikbaar als open inschrijving of in-company training, met groepen van maximaal 8 tot 10 deelnemers
  • Scenario-gebaseerde aanpak waarbij deelnemers reanimeren op een pop, een brandblusser in handen krijgen en handelen in echte situaties
  • RI&E-trajecten uitgevoerd door ervaren veiligheidsadviseurs, zodat de basis voor alle BHV-beslissingen klopt
  • Bedrijfsnoodplannen en vluchtwegplattegronden die aansluiten op de specifieke situatie van jouw organisatie
  • Flexibele planning met open inschrijvingen door heel Nederland en trainingen op locatie bij de klant

Ben je benieuwd hoe wij jouw organisatie kunnen helpen met de BHV-verplichting? Neem contact met ons op. We denken graag met je mee en adviseren welke training of opleiding het beste past bij jouw organisatie. Of bekijk al onze trainingen en ontdek wat er mogelijk is.

Gerelateerde artikelen