Als werkgever ben je wettelijk verplicht om BHV te regelen zodra je personeel in dienst hebt. Doe je dat niet, dan riskeer je boetes van de Arbeidsinspectie, aansprakelijkheid bij een bedrijfsongeval en reputatieschade die lastig te herstellen is. De verplichting staat in artikel 15 van de Arbowet en geldt voor vrijwel elke organisatie, ongeacht de omvang. In dit artikel lopen we de vijf meest gestelde vragen over BHV-verplichtingen en de gevolgen van nalatigheid stap voor stap langs.
Wat zegt de Arbowet over BHV en wat zijn je verplichtingen?
Artikel 15 van de Arbowet verplicht elke werkgever met personeel om bedrijfshulpverlening te organiseren. Dat betekent dat je voldoende BHV’ers aanwijst, ervoor zorgt dat zij opgeleid zijn en dat zij bij een noodsituatie direct in actie kunnen komen. De wet schrijft geen exact aantal voor, maar het moet wel voldoende zijn gezien de risico’s, de omvang van het bedrijf en het aantal aanwezige personen.
Concreet moet je als werkgever het volgende regelen:
- Aanwijzing van BHV’ers in verhouding tot het personeelsbestand en de risico’s
- Een actuele risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) waaruit de BHV-behoefte blijkt
- Opleiding en bijscholing van BHV’ers, afgestemd op de taken die zij uitvoeren
- Middelen en procedures zodat BHV’ers hun werk kunnen doen: EHBO-materiaal, blusmiddelen, vluchtwegplattegronden en een noodplan
BHV’ers moeten in staat zijn om eerste hulp te verlenen, brand te bestrijden en een evacuatie te begeleiden. In de praktijk komt het neer op een goede BHV-opleiding en een werkende organisatie. De NIBHV stelt richtlijnen op voor de inhoud van die opleiding; trainingen die daaraan voldoen, sluiten af met een erkend certificaat.
Welke sancties kan de Arbeidsinspectie opleggen als BHV niet op orde is?
De Nederlandse Arbeidsinspectie kan bij een controle directe maatregelen treffen als BHV niet aantoonbaar is geregeld. De meest voorkomende sancties zijn een waarschuwing met hersteleis, een boete of een last onder dwangsom. In ernstige gevallen, bijvoorbeeld als er sprake is van acuut gevaar, kan de inspectie het werk stilleggen.
Boetes voor overtredingen van de Arbowet lopen uiteen van enkele honderden tot duizenden euro’s per overtreding. Heb je geen BHV’ers aangesteld, geen actuele RI&E of ontbreken de benodigde middelen, dan telt dat als meerdere overtredingen tegelijk. De inspectie kijkt ook naar de intentie: een bedrijf dat aantoonbaar niets heeft gedaan, krijgt een zwaardere sanctie dan een bedrijf dat een fout heeft gemaakt terwijl het systeem verder op orde was.
Naast de directe boete brengt een inspectiebezoek met tekortkomingen ook reputatieschade met zich mee. Inspectierapporten zijn in veel gevallen openbaar, en klanten of opdrachtgevers die de resultaten zien, kunnen dat zwaar laten wegen in hun keuze om zaken met je te doen.
Wat zijn de aansprakelijkheidsrisico’s bij een bedrijfsongeval zonder BHV?
Als er een bedrijfsongeval plaatsvindt en je hebt geen BHV geregeld, dan ben je als werkgever civielrechtelijk aansprakelijk op grond van artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek. Dit artikel legt de bewijslast bij jou neer: je moet aantonen dat je alle redelijke maatregelen hebt getroffen om het ongeluk te voorkomen. Ontbreekt BHV, dan is dat bewijs al bij voorbaat niet te leveren.
Wat dit in de praktijk betekent:
- Een gewonde medewerker kan schadevergoeding eisen voor medische kosten, inkomensverlies en immateriële schade
- Als er iemand overlijdt, kunnen nabestaanden een claim indienen
- Je verzekering kan weigeren te betalen als blijkt dat je wettelijke verplichtingen niet waren nagekomen
- Strafrechtelijke vervolging is in ernstige gevallen mogelijk, met name als er sprake is van roekeloosheid
Het ontbreken van BHV maakt de aansprakelijkheidspositie van een werkgever aanzienlijk zwakker. Rechters kijken niet alleen naar de directe oorzaak van een ongeluk, maar ook naar de bredere veiligheidscultuur binnen een organisatie. Geen BHV is een signaal dat veiligheid structureel niet de aandacht heeft gekregen die de wet vereist.
Wanneer loopt een BHV-certificaat af en wie houdt dat bij?
Een BHV-certificaat is doorgaans één jaar geldig. Na dat jaar moet een BHV’er een bijscholing volgen om het certificaat te verlengen. De verantwoordelijkheid om dit bij te houden ligt volledig bij de werkgever.
In de praktijk is dit een van de meest voorkomende problemen. Certificaten verlopen zonder dat iemand het tijdig doorheeft, zeker als een HR-afdeling meerdere taken beheert en veiligheid niet de hoofdtaak is. Een paar tips om dit te voorkomen:
- Leg alle vervaldatums vast in een centraal overzicht, bij voorkeur gekoppeld aan je personeelssysteem
- Stel automatische herinneringen in, minimaal twee maanden voor de vervaldatum
- Wijs een vaste eigenaar aan per locatie die verantwoordelijk is voor het bijhouden van de BHV-bezetting
- Plan bijscholingen op een vast ritme, zodat je niet afhankelijk bent van het moment dat een certificaat al verlopen is
Houd ook rekening met uitval door ziekte of vertrek van medewerkers. Als een BHV’er vertrekt, moet je direct kijken of de resterende bezetting nog voldoende is. Bij BHV bijscholing gaat het niet alleen om het vernieuwen van een papier, maar om het actief op peil houden van vaardigheden die bij een echte noodsituatie het verschil maken.
Wat moet je regelen om direct aan de BHV-verplichting te voldoen?
Om snel en aantoonbaar aan de BHV-verplichting te voldoen, doorloop je een aantal concrete stappen. Begin met de RI&E als fundament: die inventarisatie bepaalt hoeveel BHV’ers je nodig hebt en welke risico’s zij moeten kunnen aanpakken. Zonder actuele RI&E weet je niet eens wat je moet regelen.
Daarna zet je de volgende stappen:
- Bepaal het benodigde aantal BHV’ers op basis van de RI&E, het aantal aanwezigen en de aard van de werkzaamheden
- Wijs BHV’ers aan en zorg dat zij een erkende opleiding volgen die voldoet aan de NIBHV-richtlijnen
- Zorg voor de juiste middelen: EHBO-kit, AED, blusmiddelen en actuele vluchtwegplattegronden
- Stel een bedrijfsnoodplan op met duidelijke procedures voor brand, evacuatie en medische noodsituaties
- Informeer alle medewerkers over de BHV-organisatie: wie zijn de BHV’ers, waar zijn de nooduitgangen, wat is het alarmnummer
- Plan bijscholing op een vast ritme en leg vervaldatums centraal vast
Dit is geen eenmalig project, maar een doorlopend proces. Zeker bij groei van het personeelsbestand, verbouwingen of verandering van werkzaamheden moet je de BHV-organisatie opnieuw beoordelen. Bezoek ook de overzichtspagina van Soliede voor meer informatie over wat er allemaal bij een complete BHV-aanpak komt kijken.
Hoe Soliede Opleidingen helpt met BHV-compliance
Bij Soliede Opleidingen dekken we het volledige veiligheidstraject af, zodat je vanuit één partner aantoonbaar voldoet aan alle wettelijke verplichtingen. We werken bewust met kleine groepen van maximaal 12 deelnemers, zodat elke cursist persoonlijke aandacht krijgt en daadwerkelijk oefent in plaats van toekijkt. Onze trainers werken vanuit het principe van doen in plaats van vertellen: deelnemers oefenen reanimatie op een pop, krijgen een blusser in handen en handelen in echte scenario’s.
- BHV-opleiding en bijscholing als open inschrijving in Beverwijk, Utrecht, Rotterdam, Eindhoven, Zwolle, Drachten of op locatie bij jou, door heel Nederland
- RI&E-trajecten uitgevoerd door ervaren veiligheidsadviseurs, zodat je weet wat je moet regelen
- Bedrijfsnoodplannen en vluchtwegplattegronden die voldoen aan de NEN normeringen
- Certificaatbeheer en planning zodat vervaldatums nooit meer onopgemerkt voorbijgaan
- Webwinkel voor BHV-materialen, AED’s en blusmiddelen
Ben je benieuwd hoe wij jouw organisatie kunnen helpen met BHV-compliance? Neem contact met ons op. We denken graag met je mee en adviseren welke training of opleiding het beste past bij jouw organisatie. Of bekijk al onze trainingen en kies direct een datum die past bij jullie planning.
