Vrijwel alle bedrijven in Nederland zijn verplicht om BHV te organiseren. De Arbowet verplicht elke werkgever die personeel in dienst heeft om te zorgen voor voldoende bedrijfshulpverlening, ongeacht de omvang of branche van het bedrijf. Alleen zelfstandigen zonder personeel vallen buiten deze verplichting. In dit artikel beantwoorden we de meestgestelde vragen over BHV: van de wettelijke basis tot het aantal verplichte BHV’ers en de gevolgen als het niet op orde is.
Wat zegt de Arbowet precies over BHV?
De Arbowet verplicht elke werkgever in artikel 15 om een of meer werknemers aan te wijzen als bedrijfshulpverlener. Deze BHV’ers moeten in staat zijn om eerste hulp te verlenen, brand te bestrijden en mensen te evacueren. De wet schrijft geen specifiek aantal voor, maar de hulpverlening moet wel doeltreffend zijn, gezien de risico’s in het bedrijf.
Artikel 15 van de Arbowet is de kern van de BHV-verplichting. Daarin staat dat BHV’ers taken moeten kunnen uitvoeren zoals het verlenen van eerste hulp bij ongelukken, het beperken en bestrijden van brand, en het in veiligheid brengen van alle aanwezigen. De werkgever is verantwoordelijk voor de organisatie, de opleiding en de middelen die daarvoor nodig zijn.
Naast de Arbowet spelen ook het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en het Bbgbop een rol. Het Bbl stelt eisen aan brandveiligheidsvoorzieningen zoals noodverlichting, vluchtrouteaanduidingen en brandmeldinstallaties. Het Bbgbop regelt basishulpverlening en meldingsplicht op overige plaatsen, waarbij bij meer dan 150 aanwezigen in een kantoor- of industriefunctie een gebruiksmelding verplicht is. Samen vormen deze wetten het kader waarbinnen BHV moet functioneren.
Zijn alle bedrijven verplicht om BHV te organiseren?
Ja, vrijwel alle bedrijven met personeel zijn verplicht om BHV te organiseren. De enige echte uitzondering geldt voor zelfstandigen zonder personeel. Zodra je als werkgever ook maar één werknemer in dienst hebt, ben je wettelijk verplicht om bedrijfshulpverlening te regelen. Branche, omvang of type bedrijf maakt daarbij geen verschil.
Of je nu een kleine bakkerij runt, een kinderopvang beheert, een gemeente bent of een groot productiebedrijf leidt: de verplichting geldt voor iedereen. Wel mogen kleine bedrijven met weinig risico’s volstaan met minder BHV’ers en eenvoudigere procedures. Een kantoor met vijf medewerkers heeft andere behoeften dan een zorginstelling met een bedgebied, maar beide zijn verplicht om de hulpverlening aantoonbaar geregeld te hebben.
Veel werkgevers denken dat de verplichting pas geldt vanaf een bepaald aantal medewerkers. Dat klopt niet. De wet hanteert geen ondergrens voor het personeelsbestand. Wat wel verschilt per situatie, is de omvang en invulling van de BHV-organisatie. Die moet altijd in verhouding staan tot de risico’s en het aantal aanwezigen in het bedrijf.
Hoeveel BHV’ers zijn verplicht per bedrijf?
De Arbowet schrijft geen vast aantal BHV’ers voor. Het aantal moet voldoende en doeltreffend zijn, afgestemd op de risico’s, de omvang van het bedrijf en het aantal aanwezigen. Als vuistregel hanteren veel arbodiensten en inspecteurs dat er altijd minimaal één BHV’er aanwezig moet zijn wanneer er mensen in het pand zijn.
In de praktijk betekent dit dat je rekening houdt met een aantal factoren:
- Aanwezigheid: er moet altijd een BHV’er aanwezig zijn tijdens werktijden, ook bij avond- of weekenddiensten
- Risicoprofiel: bedrijven met hogere risico’s, zoals zorg, industrie of kinderopvang, hebben doorgaans meer BHV’ers nodig
- Aantal aanwezigen: hoe meer mensen in het pand, hoe meer BHV’ers er nodig zijn om een effectieve ontruiming te kunnen uitvoeren
- Gebouwgrootte en indeling: meerdere verdiepingen of vleugels vragen om BHV’ers op verschillende locaties
Een goede BHV-opleiding helpt je om dit goed in te schatten. In de RI&E (Risico-inventarisatie en -evaluatie) leg je vast hoeveel BHV’ers jouw situatie vereist. Ontbreekt die onderbouwing, dan loop je risico bij een inspectie door de Nederlandse Arbeidsinspectie.
Welke taken moet een BHV’er kunnen uitvoeren?
Een BHV’er moet drie hoofdtaken kunnen uitvoeren: eerste hulp verlenen, brand bestrijden en een gebouw ontruimen. Dit zijn de wettelijk vastgelegde kerntaken op grond van artikel 15 van de Arbowet. Daarnaast moet een BHV’er in staat zijn om de hulpdiensten te alarmeren en de situatie te coördineren totdat zij ter plaatse zijn.
In de praktijk betekent dit dat een BHV’er onder andere moet kunnen:
- Reanimeren, met en zonder AED
- Wonden verbinden en andere basale eerste hulp verlenen
- Een brandblusser en brandslanghaspel correct gebruiken
- Een ontruimingsprocedure uitvoeren en leiding geven bij een evacuatie
- 112 alarmeren en de situatie helder rapporteren aan de brandweer of ambulance
Het verschil tussen een BHV’er die dit echt kan en een BHV’er die alleen een certificaat heeft, zit in de training. Wie alleen naar presentaties heeft geluisterd, weet in theorie hoe reanimatie werkt. Wie het heeft geoefend op een pop en een blusser in handen heeft gehad, kan het ook in een echte situatie. Dat is precies waarom de manier van trainen er zo veel toe doet.
Wat zijn de gevolgen als BHV niet op orde is?
Als BHV niet op orde is, kan de Nederlandse Arbeidsinspectie een boete opleggen, een eis tot naleving stellen of zelfs een bevel tot stillegging van de werkzaamheden geven. Daarnaast loop je als werkgever een aansprakelijkheidsrisico als er een incident plaatsvindt en blijkt dat de BHV-organisatie tekortschoot. De gevolgen kunnen dus zowel financieel als juridisch zijn.
In de praktijk gaat het mis op drie vlakken:
- Verlopen certificaten: BHV-certificaten zijn niet onbeperkt geldig. Als certificaten verlopen zonder dat er bijscholing heeft plaatsgevonden, voldoet de organisatie niet meer aan de Arbowet
- Te weinig BHV’ers aanwezig: als er tijdens werktijden geen BHV’er aanwezig is, is de organisatie in overtreding, ook als er wel gecertificeerde medewerkers zijn
- Ontbrekende of verouderde RI&E: zonder actuele risico-inventarisatie is onduidelijk of de BHV-organisatie past bij de risico’s van het bedrijf
Bij een inspectie kijkt de Arbeidsinspectie niet alleen of er BHV’ers zijn, maar ook of de opleiding aantoonbaar up-to-date is, of de BHV-organisatie past bij de risico’s en of er een bedrijfsnoodplan aanwezig is. Wie dat niet kan aantonen, heeft een probleem.
Wanneer is een in-company BHV-training beter dan open inschrijving?
Een in-company BHV-training is beter dan open inschrijving zodra je meerdere medewerkers tegelijk wilt trainen, de training wilt afstemmen op de specifieke situatie van jullie bedrijf, of de planning wilt afstemmen op jullie bezetting. Open inschrijving is juist handig voor kleine bedrijven die slechts een of twee medewerkers willen laten trainen.
De keuze hangt af van een paar praktische factoren:
- Aantal deelnemers: vanaf vier tot vijf medewerkers wordt een in-company training doorgaans voordeliger en logistiek eenvoudiger
- Maatwerk: bij een in-company training kunnen scenario’s worden afgestemd op jullie gebouw, jullie risico’s en jullie noodplan
- Planning: je bepaalt zelf wanneer de training plaatsvindt, zodat de bezetting niet in gevaar komt
- Continuïteit: het hele team traint samen, wat de samenwerking tijdens een echte noodsituatie ten goede komt
Voor grotere organisaties is open inschrijving vaak geen reële optie, simpelweg omdat je niet tien medewerkers tegelijk kunt missen voor een cursusdag elders. Een BHV-training op locatie lost dat op. Wel is het belangrijk dat ook bij in-company trainingen de groepen klein blijven, zodat iedereen daadwerkelijk oefent en niet alleen toekijkt.
Hoe Soliede Opleidingen helpt met BHV-verplichting
Bij Soliede Opleidingen dekken we het volledige BHV-traject af, van de eerste opleiding tot de jaarlijkse bijscholing en van de RI&E tot het bedrijfsnoodplan. Dat betekent dat je als HR-manager of leidinggevende niet bij meerdere partijen hoeft aan te kloppen om alles geregeld te krijgen.
- Kleine groepen van maximaal 8 tot 10 deelnemers, zodat elke cursist persoonlijke aandacht krijgt en echt oefent in plaats van toekijkt
- Trainingen als open inschrijving op onze locatie in Beverwijk én als in-company training op jullie eigen locatie door heel Nederland
- Doen in plaats van vertellen: deelnemers oefenen reanimatie op een pop, krijgen een blusser in handen en handelen in echte scenario’s
- Bijscholing die verder gaat dan herhaling: we bouwen vaardigheden actief opnieuw op, zodat medewerkers na de cursusdag ook echt weten wat ze moeten doen
- Volledig ontzorgd: van BHV-opleiding en RI&E tot bedrijfsnoodplannen en vluchtwegplattegronden, allemaal via één partner
- Alle BHV-programma’s voldoen aan de NIBHV-richtlijnen en worden afgesloten met een officieel certificaat
Ben je benieuwd hoe wij jouw organisatie kunnen helpen met BHV? Neem contact met ons op. We denken graag met je mee en adviseren welke training of opleiding het beste past bij jouw organisatie. Of bekijk al onze trainingen en ontdek wat er mogelijk is, van BHV-basisopleiding tot bijscholing en aanvullende veiligheidstrainingen. Op soliede.nl vind je een compleet overzicht van alles wat we aanbieden.
