Welke wet verplicht bedrijven tot een BHV cursus?

Jurrijn Olie ·
BHV-medewerker in fluorescerend veiligheidsvest met klembord in moderne bedrijfsgang, groen nooduitgangsbordje boven blauwe deur.

Bedrijven zijn verplicht een BHV-organisatie in te richten op grond van artikel 15 van de Arbowet. Deze verplichting geldt voor vrijwel elke werkgever in Nederland, ongeacht de grootte van het bedrijf. Artikel 15 schrijft voor dat werkgevers voldoende opgeleide medewerkers aanwijzen die eerste hulp kunnen verlenen, brand kunnen bestrijden en de evacuatie kunnen begeleiden. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over deze wettelijke verplichting.

Wat zegt artikel 15 van de Arbowet precies?

Artikel 15 van de Arbowet verplicht elke werkgever om een of meer werknemers aan te wijzen als bedrijfshulpverlener (BHV’er). Deze medewerkers moeten in staat zijn om eerste hulp te verlenen bij ongelukken, brand te bestrijden en de evacuatie van het gebouw te begeleiden. De werkgever is verantwoordelijk voor de organisatie, opleiding en uitrusting van deze BHV’ers.

De wet stelt geen gedetailleerde minimumeisen aan het programma van een BHV cursus, maar schrijft wel voor dat BHV’ers daadwerkelijk bekwaam moeten zijn. Dat betekent dat een training niet alleen op papier moet kloppen, maar ook in de praktijk echt moet werken. De Arbeidsinspectie beoordeelt bij een controle of de BHV-organisatie aantoonbaar functioneert, niet alleen of er certificaten aanwezig zijn.

Naast de Arbowet spelen ook andere regels een rol. Zo stelt het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) eisen aan ontruimingsplannen, vluchtwegaanduidingen en brandmeldinstallaties. De Arbowet en de bouwregelgeving vullen elkaar aan: de Arbowet regelt de mensen, de Bbl regelt de technische voorzieningen in het gebouw.

Hoeveel BHV’ers zijn verplicht op grond van de wet?

De Arbowet schrijft geen vast aantal BHV’ers voor. De wet stelt dat er voldoende BHV’ers aanwezig moeten zijn, afgestemd op de grootte van het bedrijf, de aard van de werkzaamheden en de risico’s in de werkomgeving. Dit bepaal je op basis van de Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).

In de praktijk hanteren veel bedrijven de vuistregel van minimaal één BHV’er per verdieping of per afdeling, zodat er altijd iemand bereikbaar is. Maar dat is een uitgangspunt, geen wettelijke eis. Relevante factoren zijn onder andere:

  • Het aantal medewerkers en bezoekers dat tegelijkertijd aanwezig is
  • De aanwezigheid van kwetsbare groepen, zoals mensen met een beperking of kinderen
  • De aard van de werkzaamheden en de bijbehorende risico’s
  • De openingstijden en werktijden, inclusief avond- en nachtdiensten
  • De indeling van het gebouw en de vluchtroutes

Houd ook rekening met uitval door ziekte, verlof of deeltijdwerk. Als je BHV-organisatie afhankelijk is van één persoon, ben je bij diens afwezigheid niet meer compliant. Een gezonde marge is dan ook verstandig.

Wat moet een BHV’er kunnen volgens de Arbowet?

Artikel 15 van de Arbowet omschrijft drie kerntaken voor een BHV’er: eerste hulp verlenen, brand bestrijden en de evacuatie van het gebouw begeleiden. Een BHV’er moet deze taken ook daadwerkelijk kunnen uitvoeren, niet alleen in theorie kennen.

Dat klinkt logisch, maar in de praktijk is dit precies waar het vaak misgaat. Een cursusdag met veel theorie en weinig oefening levert medewerkers op die een certificaat hebben, maar in een echte noodsituatie niet weten hoe ze moeten reanimeren of een brandblusser moeten bedienen. De wet vraagt om bekwaamheid, en die bouw je op door te oefenen.

Concreet betekent dit dat een goede BHV opleiding de volgende vaardigheden actief traint:

  • Reanimatie (CPR), met en zonder AED
  • Wondverzorging, botbreuken en andere EHBO-handelingen
  • Gebruik van draagbare blustoestellen bij een beginnende brand
  • Organiseren en begeleiden van een evacuatie
  • Communicatie met hulpdiensten

Hoe vaak moet een BHV cursus worden herhaald?

De Arbowet schrijft geen vaste herhalingstermijn voor. Wel stelt de wet dat BHV’ers bekwaam moeten blijven. In de praktijk geldt een jaarlijkse bijscholing als de norm die bij een inspectie door de Arbeidsinspectie als afdoende wordt beschouwd.

Een jaarlijkse BHV bijscholing is dan ook geen overbodige luxe. Vaardigheden zoals reanimatie zakken snel weg als je ze niet regelmatig oefent. Onderzoek naar motorische vaardigheden laat zien dat mensen na zes tot twaalf maanden zonder oefening significant minder effectief zijn bij het uitvoeren van reanimatie. Dat is precies waarom bijscholing meer is dan een formaliteit.

Bij de BHV herhaling die wij verzorgen, behandelen we de bijscholing niet als een herhaling van dezelfde stof. Deelnemers gaan actief aan de slag: ze oefenen reanimatie op een pop, krijgen een blusser in handen en handelen in realistische scenario’s. Zo bouwen ze vaardigheden opnieuw op in plaats van dezelfde presentatie nogmaals te bekijken.

Wat zijn de gevolgen als een bedrijf geen BHV heeft?

Als een bedrijf geen BHV-organisatie heeft of de BHV-organisatie niet op orde is, riskeert de werkgever een boete of last onder dwangsom van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Bij een ernstig incident zonder adequate BHV kan de werkgever ook aansprakelijk worden gesteld op grond van artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek.

De Arbeidsinspectie controleert bij een bedrijfsbezoek of er BHV’ers aangewezen zijn, of hun opleiding actueel is en of de BHV-organisatie aansluit bij de risico’s uit de RI&E. Ontbreken er certificaten, of zijn die verlopen, dan is dat een directe overtreding van artikel 15 van de Arbowet.

Naast de wettelijke gevolgen is er ook een praktisch risico: zonder goed opgeleide BHV’ers duurt het langer voordat er effectief hulp wordt verleend bij een brand, een ongeluk of een medische noodsituatie. Dat kan de gevolgen voor medewerkers en bezoekers ernstig vergroten.

Geldt de BHV-verplichting ook voor kleine bedrijven?

Ja, de BHV-verplichting geldt voor alle werkgevers met personeel, ook voor kleine bedrijven met slechts een handvol medewerkers. Er is geen ondergrens in de Arbowet. Zelfs een bedrijf met twee of drie werknemers is verplicht om BHV te organiseren.

Voor kleine bedrijven met lage risico’s en een overzichtelijke werkomgeving kan de werkgever zelf als BHV’er optreden, mits hij of zij daarvoor is opgeleid. Maar ook dan geldt: de opleiding moet actueel zijn en de bekwaamheid moet aantoonbaar zijn.

Kleine bedrijven schrijven medewerkers vaak in voor een open inschrijving bij een BHV training. Dat is een praktische en kostenefficiënte oplossing, zeker als er maar een of twee medewerkers een opleiding nodig hebben. Grotere organisaties kiezen vaker voor een in-company BHV opleiding op eigen locatie, zodat de training aansluit bij de specifieke situatie en risico’s van het bedrijf.

Hoe Soliede Opleidingen helpt met BHV-compliance

Soliede Opleidingen helpt organisaties van alle groottes om aantoonbaar te voldoen aan artikel 15 van de Arbowet. We bieden zowel open inschrijvingen op onze locatie in Beverwijk als trainingen op locatie bij de klant door heel Nederland. Onze groepen bestaan uit maximaal 8 tot 10 deelnemers, zodat iedereen persoonlijke aandacht krijgt en daadwerkelijk oefent in plaats van toekijkt.

Wat we concreet voor je kunnen doen:

  • BHV basis en bijscholing, beschikbaar als open inschrijving of in-company training
  • Scenario-gericht oefenen: reanimatie op een pop, blusser in handen, echte evacuatieoefening
  • RI&E-trajecten om te bepalen hoeveel BHV’ers jouw organisatie nodig heeft
  • Bedrijfsnoodplannen en vluchtwegplattegronden voor volledige compliance
  • Certificaatbeheer en planning, zodat verlopen certificaten nooit meer een verrassing zijn

Ben je benieuwd hoe wij jouw organisatie kunnen helpen met BHV-compliance? Neem contact met ons op. We denken graag met je mee en adviseren welke training of opleiding het beste past bij jouw organisatie. Of bekijk al onze trainingen en ontdek wat Soliede Opleidingen voor je kan betekenen.

Gerelateerde artikelen